Odpowiedź Pracownik w trakcie jednego miesiąca był zatrudniony na dwóch różnych umowach – pierwsza zakończyła się w 15. dniu miesiąca, a kolejna została zawarta od dnia 18. tego miesiąca. Jeżeli stosunek pracy został nawiązany lub rozwiązany w trakcie miesiąca, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie jedynie za przepracowaną część miesiąca. Wynagrodzenie pracownika, którego stosunek pracy został nawiązany lub rozwiązany w trakcie miesiąca, oblicza się proporcjonalnie do liczby przepracowanych w tym miesiącu godzin.

 

Uzasadnienie Ustalając wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca, stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (dalej: rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia).
W celu obliczenia wynagrodzenia, ustalonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości, za przepracowaną część miesiąca, gdy okres pozostawania pracownika w stosunku pracy nie obejmuje pełnego miesiąca – miesięczną stawkę wynagrodzenia dzieli się przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu i otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę godzin nieobecności pracownika w pracy z tych przyczyn. Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc (§ 12 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia).
Nominalny czas pracy w miesiącu 30-dniowym dla pełnego etatu to 176 godzin (22 dni × 8 godzin), natomiast dla 1/2 etatu to 88 godzin (22 dni × 4 godziny).

 

Wynagrodzenie od 1. do 15.
W celu obliczenia wynagrodzenia za okres od 1. do 15. dnia miesiąca:

  • płacę zasadniczą dzieli się przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w niepełnym wymiarze czasu pracy: 900 zł : 88 godzin = 10,23 zł/godz.,
  •  stawkę godzinową ustaloną dla niepełnego etatu mnoży się przez liczbę godzin nieprzepracowanych (tylko dni robocze × 4 godziny – 11 dni × 4 godziny = 44 godziny): 10,23 zł/godz. × 44 godziny = 450,12 zł,
  •  tak ustaloną kwotę odejmuje się od płacy zasadniczej przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w 1/2 wymiaru czasu pracy za cały miesiąc: 800 zł – 450,12 zł = 349,88 zł.

Za okres od 1. do 15. dnia miesiąca przysługuje pracownikowi wynagrodzenie w wysokości 349,88 zł.

 

Wynagrodzenie od 18. do 30.
W celu wyliczenia pensji za okres od 18. do 30. dnia miesiąca należy:

  • płacę zasadniczą po zmianie podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania dla pełnego etatu: 1600 zł : 176 godzin = 9,09 zł/godz.,
  • ustaloną dla pełnego etatu stawkę godzinową pomnożyć przez liczbę godzin nieobowiązywania tego etatu (10 dni roboczych × 8 godzin = 80 godzin) : 9,09 zł/godz. × 80 godzin = 727,20 zł,
  •  tak obliczoną kwotę odjąć od płacy zasadniczej przysługującej pracownikowi zatrudnionemu na cały etat za cały miesiąc: 1600 zł – 727,20 zł = 872,80 zł.

Za okres od 18. do 30. dnia miesiąca przysługuje pracownikowi wynagrodzenie w wysokości 872,80 zł.

 

Koszty uzyskania przychodu
Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej wynoszą 111 zł 25 gr miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej (art. 22 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: updof). Miesięczna kwota kosztów uzyskania przychodu jest stała bez względu na liczbę dokonywanych wypłat. Nie można zrezygnować ze stosowania kosztów uzyskania przychodów czy też stosować je w wysokości niższej niż określona w updof. Wynika to z faktu, że koszty uzyskania przychodu z tytułu wynagrodzenia za pracę nie są stosowane na podstawie wniosku pracownika, lecz na podstawie ustawy nakazującej tego rodzaju działania.
Dla celów podatkowych istotny jest moment, w którym zakład pracy dokonał faktycznej wypłaty wynagrodzenia lub postawił je do dyspozycji pracownika. Bez znaczenia zatem jest okres, za jaki ono przysługuje. W związku z tym w miesiącach, w których pracodawca dwa razy dokonuje wypłaty wynagrodzenia, przy obliczaniu i pobieraniu zaliczek na podatek dochodowy powinien potrącać miesięczne koszty uzyskania przychodu oraz miesięczną kwotę wolną od podatku, tj.1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale obowiązującej skali podatkowej.

 

Składka zdrowotna
W dokumentach rozliczeniowych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) za dany miesiąc wykazuje się łączny przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a także na ubezpieczenie zdrowotne – po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Dla każdego pracownika pracodawca uwzględnia, w sporządzonym za niego imiennym raporcie miesięcznym oraz w deklaracji rozliczeniowej, składki na ubezpieczenia należne od wszystkich wypłat dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy (z uwzględnieniem rocznego limitu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).
Z pytania wynika, że pracownik otrzymał dwie wypłaty w miesiącu (dwie umowy – jedna po drugiej). Od wszystkich wypłat trzeba naliczyć i potrącić zarówno składki na ZUS, jak i zaliczkę na podatek dochodowy.
Gdyby zastosować koszty uzyskania przychodu i kwotę zmniejszającą przy pierwszej wypłacie i składka na ubezpieczenie zdrowotne przekroczyłaby kwotę zaliczki, to nie należy od razu dokonywać obniżenia tej składki do poziomu zaliczki, skoro w przeliczeniu na miesiąc, biorąc pod uwagę kolejne wypłaty w tym samym miesiącu, składka zdrowotna nie przekroczy kwoty zaliczki na podatek. Źródłem wszystkich wypłat jest jeden tytuł do ubezpieczeń, tj. stosunek pracy, w ramach którego pracownik uzyskuje jeden przychód. Składka powinna zostać przekazana do ZUS w wysokości naliczonej od łącznego miesięcznego przychodu pracownika, pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika.

Dariusz Dwojewski

 

Podstawy prawne
• Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. nr 178, poz. 1059)
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289; ost.zm. Dz.U. z 2003 r. nr 230, poz. 2292)