Wmyśl art. 30 ust. 6 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (dalej: Karta nauczyciela) organ prowadzący szkołę, będący JST, określa w drodze regulaminu dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego:

  • wysokość stawek dodatków: motywacyjnego, funkcyjnego, za warunki pracy i szczegółowe warunki ich przyznawania (z uwzględnieniem przepisów Karty nauczyciela i rozporządzenia w sprawie wynagrodzenia nauczycieli),
  • szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw (biorąc po uwagę zasadę, że wypłaca się je według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela, z uwzględnieniem dodatku za warunki pracy),
  • wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 Karty nauczyciela (nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem dodatku wiejskiego, nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego i świadczeń z ZFŚS), o ile nie zostały one określone w Karcie nauczyciela lub odrębnych przepisach.
  •  

Regulamin określi wysokość
Przepis art. 30 ust. 6 Karty nauczyciela obok dodatku motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy wymienia też dodatek za wysługę lat. Jednak wysokość i warunki przyznawania tego dodatku zostały w zasadzie określone w Karcie nauczyciela i rozporządzeniu w sprawie wynagrodzenia nauczycieli.
W przypadku dodatku funkcyjnego i za warunki pracy przesłanki uprawniające do tych dodatków są określone w wymienionych aktach prawnych. W regulaminie pozostają więc do uregulowania kwestie związane z ich wysokością.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w regulaminach wynagradzania nauczycieli należy ściśle trzymać się upoważnień zawartych w Karcie nauczyciela. Nie można m.in. rozszerzać czy zawężać uprawnień do składników wynagrodzenia w stosunku do określonych w ustawach czy rozporządzeniach, kreować nowych składników (nieprzewidzianych w ustawach i rozporządzeniach), ustalać uprawnienia do wynagrodzenia w czasie niewykonywania pracy ani określać terminu wypłat wynagrodzenia.

 

 

Z orzecznictwa
W zakresie ustanowionej w art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty nauczyciela regulacji upoważniającej organ prowadzący szkołę będący JST do określenia wysokości stawek dodatku funkcyjnego oraz szczególnych warunków jego przyznawania, nie mieści się kompetencja organu prowadzącego szkołę do rozszerzania, określonego w § 5 rozporządzenia w sprawie wynagrodzenia nauczycieli, katalogu stanowisk i funkcji, z którymi wiąże się ten dodatek.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 17 stycznia 2008 r.,
sygn. akt IV SA/Wr 193/07

 
Zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 30 ust. 6 Karty nauczyciela wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa (art. 91d pkt 1 Karty nauczyciela). Tak więc regulamin wynagradzania nauczycieli jest przyjmowany uchwałą rady gminy (miejskiej), rady powiatu lub sejmiku województwa.
Regulamin podlega uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli (art. 30 ust. 6a Karty nauczyciela). Pojęcie „podlega uzgodnieniu” bywa różnie rozumiane:

  •  trudno zgodzić się z poglądem, że przez „uzgodnienie”, o którym mowa w art. 30 ust. 6a Karty nauczyciela, rozumie się konieczność uzyskania zgody związków zawodowych na propozycje organu prowadzącego szkoły i placówki oświatowe (wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1241/05),
  •  przez „uzgodnienie”, o którym mowa w art. 30 ust. 6a Karty nauczyciela, należy rozumieć aprobatę wszystkich rozwiązań projektowanych w regulaminie, wyrażoną przez wszystkie strony uczestniczące w uzgodnieniach; ostatecznie przyjęte regulacje powinny być zatem wynikiem procesu, w którym właściwe podmioty zharmonizowały swoje stanowiska i doprowadziły do braku rozbieżności między nimi (System Wynagradzania Nauczycieli oraz inne świadczenia przysługujące nauczycielom, Ministerstwo Edukacji Narodowej – Departament Strategii – Wydział Pragmatyki Zawodowej Nauczycieli, Warszawa 2008).                                                              W trybie określonym w art. 30 ust. 6 Karty nauczyciela następuje:
  • podwyższenie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego przez organ prowadzący (art. 30 ust. 10a Karty nauczyciela),
  • określenie przez organ prowadzący wysokości nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego oraz szczegółowych zasad jego przyznawania i wypłacania (art. 54 ust. 7 Karty nauczyciela).
    W obu wypadkach zadania organu prowadzącego wykonuje rada gminy, rada powiatu lub sejmik województwa (art. 91d pkt 1 Karty nauczyciela).
    Nie oznacza to jednak, że kwestie związane z nauczycielskim dodatkiem mieszkaniowym mają być uregulowane w tej samej uchwale co regulamin wynagradzania, gdyż:
  • nauczycielski dodatek mieszkaniowy nie jest zaliczany do wynagrodzenia nauczycieli, zgodnie z definicją wynagrodzenia zawartą w art. 30 ust. 1 Karty nauczyciela,
  • JST, przy określaniu spraw związanych z tym dodatkiem, nie musi stosować się do art. 30 ust. 6a Karty nauczyciela, dotyczącego uzgodnień ze związkami zawodowymi.
    Wydaje się natomiast, że jeżeli dana JST zdecyduje się podnieść stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli ponad poziom ustalony w załączniku do rozporządzenia w sprawie wynagrodzenia nauczycieli, należy to zapisać w regulaminie wynagradzania. W tym wypadku chodzi o składnik wynagrodzenia nauczycieli, zgodnie z definicją wynagrodzenia zawartą w art. 30 ust. 1 Karty nauczyciela.
    Pozostaje jeszcze jeden składnik wynagrodzenia określany przez samorządy – nagrody za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze organów prowadzących szkoły i dyrektorów szkół. Przepisy Karty nauczyciela (art. 49 ust. 2 i art. 91d pkt 1) stanowią, że organy prowadzące szkoły ustalają kryteria i tryb przyznawania tych nagród, a zadania organów prowadzących wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu lub sejmik województwa.

 

Nagroda ujęta w uchwale
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 marca 2008 r. (sygn. akt I OSK 19/08) uznał, że kwestie te powinny być przedmiotem odrębnej uchwały (od uchwały w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli), zgodnie z przepisem art. 49 ust. 2 Karty nauczyciela, z którego wynika delegacja dla rady. Tryb uchwalenia tej uchwały jest inny niż tryb wymagany przy podjęciu uchwały w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli. Nie jest bowiem konieczne uzgodnienie jej projektu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli, a jedynie zaopiniowanie przez nie uchwały na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.

 

Tabela. Różnice między regulaminem wynagradzania nauczycieli i regulaminem wynagradzania pracowników samorządowych 

 

Regulamin wynagradzania nauczycieli

Regulamin wynagradzania pracowników samorządowych

Ustala organ prowadzący szkołę

Ustala pracodawca

Dotyczy nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez daną JST

Dotyczy zatrudnionych u jednego pracodawcy

Dotyczy nauczycieli niezależnie od podstawy zatrudnienia

Dotyczy tylko większości zatrudnionych na podstawie umowy o pracę

 

 

 

 

 


Autor: Jarosław Żakowski

 
Podstawy prawne
Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 201, poz. 1183)
Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 205, poz. 1206)
Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378)

Gazeta Samorządu i Administracji >>zamów prenumeratę<<