Jednostki podlegające racjonalizacji będą musiały do 1 lutego 2010 r. przedstawić premierowi stan zatrudnienia na 30 czerwca 2009 r. Do dnia 30 czerwca 2010 stan ten powinien zostać ograniczony o 10 proc.

Obowiązkowi racjonalizacji zatrudnienia mają podlegać wszystkie państwowe jednostki budżetowe (np. ministerstwa, urzędy centralne czy urzędy wojewódzkie), państwowe fundusze celowe oraz agencje państwowe, a także ZUS, KRUS i NFZ.

Obowiązek dokonania określonej w ustawie redukcji zatrudnienia będzie spoczywał na kierowniku. Za nieprzeprowadzenie racjonalizacji kierownik będzie podlegał karze upomnienia, nagany lub karze pieniężnej. Podczas przeprowadzania racjonalizacji zatrudnienia kierownicy mają kierować się w szczególności koniecznością zwiększenia efektywności wykonywania przez jednostkę zadań oraz osiągnięcia oszczędności poprzez zmniejszenie środków wydatkowanych na wynagrodzenia.

Jednostki, które udowodnią, że wszystkie powierzone zadania realizują bardzo efektywnie oraz, że zadania te mają szczególne znacznie z punku widzenia funkcjonowania państwa mogą zostać zwolnione z obowiązku redukcji zatrudnienia. Rekomendacje dotyczące zasadności zwolnień wyda specjalny zespół działający przy premierze. W celu wydania rekomendacji zespół będzie analizował dane dotyczące stanu zatrudnienia i procesu racjonalizacji uwzględniając między innymi metodę benchmarkingu czy obciążenie pracą.

Wymóg redukcji zatrudnienia nie odnosi się do żołnierzy, funkcjonariuszy, sędziów, prokuratorów, a także osób korzystających z uprawnień związanych z rodzicielstwem oraz ochrony przed zwolnieniem w związku z osiągnięciem wieku przedemerytalnego.

Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2010 r.

Tekst projektu tzw. ustawy redukującej, który został przesłany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych, jest dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.